Meer blog posts

Je hebt je tuin netjes bestraat, de tegels liggen strak, en dan begint het toch weer. Eerst een paar kleine sprieten in de voeg, een week later een flinke pol, en voor je het weet oogt je hele terras of oprit als een verwaarloosde berm. Onkruid tussen tegels is een van de meest voorkomende ergernissen voor tuinbezitters in Nederland. Gelukkig kun je er iets aan doen, mits je de juiste aanpak kiest.

In dit artikel lees je hoe onkruid in de voegen belandt, welke methodes écht werken (en welke je beter links kunt laten liggen), én hoe je zorgt dat het de komende seizoenen niet meer terugkomt.

Hoe komt onkruid eigenlijk tussen je tegels terecht?

Onkruid groeit niet vanzelf ín je tegels; het heeft een startpunt nodig. Dat startpunt is de voeg. Wanneer voegen door de jaren heen uitspoelen, inzakken of nooit goed zijn afgewerkt, ontstaat er een dunne laag organisch materiaal: zand, stof, bladresten. Dat is een ideaal kiembed voor onkruidzaden die door wind, vogels of regen worden aangevoerd.

Twee soorten geven de meeste problemen:

• Breedbladige onkruiden zoals weegbree en hoefblad. Ze groeien snel, vormen brede rozetten en zijn lastig te verwijderen omdat de wortel diep gaat.
• Grassen en mossen die de voeg langzaam helemaal dichtgroeien en vocht vasthouden, wat het probleem alleen maar verergert.

Lees ook eens: 5 Redenen waarom jouw tuin meer onderhoud vraagt dan buren

Hoe eerder je ingrijpt, hoe minder werk het is. Een sprieje onkruid verwijder je in twee seconden. Een wortelgestel dat al een seizoen de tijd heeft gehad, is een ander verhaal.

Methode 1: Handmatig verwijderen, de basis

Klinkt oubollig, maar voor kleinere oppervlakken of incidenteel onkruid is handmatig verwijderen de meest effectieve en milieuvriendelijkste methode. Het enige wat je nodig hebt is een voegenkrabber of smal voegijzer.

Steek het gereedschap recht in de voeg en werk het onkruid inclusief wortel eruit. Doe dit bij voorkeur na een regenbui: de grond is dan losser en de wortel breekt minder snel af.

Let op: als je alleen het groene deel afbreekt en de wortel laat zitten, groeit het binnen twee tot drie weken gewoon weer terug. Wortel eruit, altijd.

Methode 2: Heet water of een onkruidbrander

Wil je snel een groter oppervlak aanpakken zonder chemicaliën? Dan zijn heet water of een onkruidbrander goede opties.

Heet water giet je direct over de voegen. Het beschadigt de celstructuur van het onkruid, waarna het afsterft. Nadeel: je hebt grote hoeveelheden kokend water nodig, en het werkt het beste op jonge, kleine planten.

Een onkruidbrander (gas of elektrisch) werkt via hetzelfde principe: hitte laat de plantcellen knappen. Je hoeft het onkruid niet te verbranden tot as, een korte behandeling volstaat. Het onkruid sterft daarna vanzelf af.

Gebruik een brander nooit bij droog, warm weer of in de buurt van houten of kunststof elementen. En check altijd of je gemeente dit toestaat, want in sommige gemeenten gelden beperkingen rondom open vuur.

Methode 3: Azijn of zout, weet wat je doet

Je komt het overal tegen: "Gebruik azijn!" of "Gooi er gewoon zout overheen." Beide middelen werken inderdaad, maar er zitten haken en ogen aan die je moet kennen.

Azijn (schoonmaakazijn, minimaal 10% azijnzuur) is effectief op jonge onkruiden. Het droogt de plant snel uit. Nadeel: azijn is niet selectief en tast ook planten in de buurt aan. Bij herhaald gebruik kan het bovendien de bodem verzuren. Gebruik het gericht met een kwastje of sprayfles.

Zout werkt, maar is voor de meeste situaties af te raden. Zout trekt vocht uit de grond en blijft jarenlang in de bodem aanwezig. Planten in de directe omgeving, ook waardevolle, gaan er onherroepelijk aan. Gebruik het alleen in afgesloten bestratingsgebieden zonder aangrenzend groen.

Tip: meng 1 liter schoonmaakazijn met een eetlepel groene zeep voor betere hechting op het blad. Spuit dit op droge, zonnige dagen, want regen direct na behandeling maakt het middel onwerkzaam.

Methode 4: Onkruidverdelger met glyfosaat

Roundup en soortgelijke middelen op basis van glyfosaat zijn effectief bij hardnekkig, diepgeworteld onkruid. Het middel wordt door de plant opgenomen en doodt ook de wortel van binnenuit.

Gebruik dit alleen als andere methodes tekortschieten, en houd je strikt aan de gebruiksaanwijzing. Glyfosaat is schadelijk voor bijen, andere insecten en waterorganismen. Spuit nooit bij wind, niet vlak voor regen, en niet in de buurt van watergangen of open grond.

In Nederland is particulier gebruik van glyfosaat op verharde oppervlakken aan regels gebonden, zeker als het middel naar het riool of oppervlaktewater kan stromen. Check de actuele regels via je gemeente of de productinstructies.

Zo voorkom je dat onkruid terugkomt

Verwijderen is één ding, maar zonder de juiste voegvulling is het dweilen met de kraan open. De sleutel zit in wat er ná het verwijderen in de voeg gaat.

Kies het juiste voegzand

Gewoon zand of straatzand is poreus en biedt een ideale kiembodem. Beter zijn:

• Polymeer voegzand (ook wel kwartsvoegzand met bindmiddel): verhardt na het aanbrengen en natmaken tot een harde, onkruidwerende laag. Onkruidzaden hebben geen grip meer.
• Onkruidwerend voegzand: speciaal samengesteld om kieming te voorkomen. Beschikbaar in verschillende korrelgroottes voor smalle en brede voegen.

Breng nieuw voegzand altijd aan op een droge dag. Veeg het goed in de voegen, spuit het nat (bij polymeer zand), en laat het volledig uitharden voor de eerste regenbui.

Gebruik een hogedrukreiniger met mate

Een hogedrukreiniger is verleidelijk om snel schoon te maken, maar te hoge waterdruk spuit ook het voegzand eruit. Gebruik maximaal 100 bar en houd de lance schuin, niet recht in de voeg gericht.

Controleer jaarlijks in het voorjaar

Kijk elke lente of de voegen nog intact zijn. Bijvullen is een kwestie van minuten en voorkomt een heel seizoen lang onkruidbestrijding.

Wat als het onkruid al écht uit de hand is gelopen?

Soms is de situatie zo ver heen dat er geen ontkomen aan is: de voegen zijn volledig leeg, het onkruid staat er diep geworteld in en de bestrating zelf loopt ook slecht door. In dat geval is de meest duurzame oplossing om de voegen volledig opnieuw te vullen met polymeer voegzand.

Schraap alle voegen leeg, verwijder het organisch materiaal en vul opnieuw aan. Het klinkt arbeidsintensief, maar je doet het dan ook goed en je hebt er jaren rust van.

Voegen bijgevuld en onkruid verwijderd? Dan is het een goed moment om ook de rest van je terras aan te pakken. Bekijk hoe je je terrastegels grondig schoonmaakt zonder je tegels of voegen te beschadigen.

Samengevat: zo pak je onkruid tussen tegels aan

Kies de methode die past bij de ernst van het probleem:

Situatie	Beste aanpak
Enkele sprieten, verse groei	Handmatig met voegkrabber
Grotere oppervlakken, jonge planten	Heet water of onkruidbrander
Hardnekkig, maar weinig groen in buurt	Schoonmaakazijn gericht aanbrengen
Diep geworteld, terugkerend probleem	Glyfosaat (volg regels) + voegen vullen
Structureel probleem in voegen	Voegen leeghalen en opvullen met polymeer zand

Wat de methode ook is: zorg altijd dat je de wortel meekreeg en vul daarna de voegen bij. Zonder die laatste stap begint de cyclus gewoon opnieuw.

Met de juiste aanpak en het juiste voegzand hoef je onkruid tussen je tegels maar één keer écht aan te pakken.